Agate Deuna. Errenteria. 2012. Ereintza

Zorion, etxe hontako denoi!
Oles egitera gatoz,
aterik ate ohitura zaharra
aurten berritzeko asmoz.
Ez gaude oso aberats diruz,
ezta ere oinetakoz.
Baina eztarriz sano gabiltza,
ta kanta nahi degu gogoz.

Santa Ageda bezpera degu
Euskal Herriko eguna,
etxe guztiak kantuz pozteko
aukeratu deguna.
Santa maitea gaur hartu degu
gure bideko laguna.
Haren laguntzaz bete gentzake
egun hontako jarduna.

Otsailaren 4a, Santa Ageda egunaren bezpera, gure tradizioetan sakon errotutako ospakizun eguna bihurtu da. Egun horretan, gure herrietako kaleak musikaz eta erritmoz betetzen dira santuaren omenezko bertso eta koplei esker, mitologiaren eta erlijioaren arteko fusio solemne batean makilek lurraren kontra ematen dituzten kolpe bereziekin lagunduta.

Hainbat antropologok erritual pagano zaharren gogorapen gisa interpretatzen dituzte kolpe erritmiko horiek, neguko lozorroaren ondoren lurra esnatzeko, uzta on bat lortzeko asmoz.

Santa Agedari eskainitako euskal kantutegia bereziki aberatsa da tokiko aldaeretan, eta bertako letrek, oro har, santuaren babesa eskatzen dute komunitatearentzat. Musika tradizio hau ez da bakarrik herri mailan bizirik mantendu, obra klasiko batzuk ere inspiratu ditu, Jesus Guridi konpositorearen Mirentxu opera kasu.